Türkiye’de iklim kriziyle mücadele kapsamında hazırlanan ve ülke tarihinde bir ilk olan İklim Kanunu, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’nda kabul edilerek resmen yasalaştı. Yasa ile birlikte sera gazı emisyonlarının azaltılması, denetlenmesi ve kontrol altına alınması yönünde köklü değişiklikler devreye sokuldu.

Valiler başkanlık edecek, illerde koordinasyon kurulları kurulacak

Yasaya göre her ilde, vali başkanlığında İl İklim Değişikliği Koordinasyon Kurulu oluşturulacak. Bu kurullar, yerel düzeyde iklim politikalarının uygulanmasını sağlayacak ve illerdeki çevresel gelişmeleri takip edecek. Kurullar, aynı zamanda sera gazı emisyonlarının azaltımına ilişkin yerel karar alma mekanizmalarında aktif rol oynayacak.

Sera gazı emisyonu sınırlandırılacak, karbon düzenleme mekanizması geliyor

Yeni yasa ile Türkiye’nin 2053 yılına kadar net sıfır emisyon hedefi çerçevesinde sera gazı salınımları kademeli olarak azaltılacak. Bu hedefe ulaşmak için sınırda karbon düzenleme mekanizmaları hayata geçirilecek. İthal edilen mallar, sınır geçişlerinde sera gazı emisyonları açısından denetime tabi tutulabilecek.

Bu süreçte İklim Değişikliği Başkanlığı, emisyon azaltımı ve iklim uyumu faaliyetlerinin takibinden sorumlu olacak. Başkanlık, ilerlemeleri izleyerek ilgili kurumlara raporlayacak.

Emisyon Ticaret Sistemi ve Karbon Piyasası Kurulu kuruluyor

Kanunla birlikte Türkiye’de Emisyon Ticaret Sistemi kurulması hükme bağlandı. Bu sistem kapsamında karbon emisyonlarının alınıp satılabileceği Karbon Piyasası Kurulu oluşturulacak. Böylece karbon ticareti yasal bir çerçeveye oturtulmuş olacak.

Bu sistemde yer almak isteyen işletmelerin, yasa yürürlüğe girdikten sonraki 3 yıl içinde sera gazı emisyon izni almaları zorunlu olacak.

Kurallara uymayana milyonluk cezalar geliyor

Yeni yasal düzenleme, sera gazı emisyonlarıyla ilgili yükümlülüklere uymayanlara caydırıcı para cezaları öngörüyor. Buna göre;

• Sera gazı emisyon raporunu belirlenen süre içinde sunmayan işletmelere 500 bin TL ile 5 milyon TL arasında para cezası uygulanacak.
• Hiç raporu bulunmayanlara ise 1 milyon TL ile 10 milyon TL arasında ceza verilecek.
• Ozon tabakasına zarar veren maddeleri kullanan, ithal eden ya da ticaretini yapanlara ise 2,5 milyon TL idari para cezası kesilecek.

Yürürlük ve geçiş süreci açıklandı

İklim Kanunu kapsamında getirilen düzenlemelerin uygulanabilir hâle gelmesi için bazı geçiş süreleri tanındı. Tüm ilgili kurum ve kuruluşlar, yeni iklim yasasına uyumlu hale gelebilmek için en geç 31 Aralık 2027’ye kadar mevzuat ve planlama araçlarını güncellemek zorunda olacak.

Cumhurbaşkanı, bu süreyi bir yıl daha uzatma yetkisine sahip olacak.Tarihi yasa Türkiye’nin iklim taahhütlerinde yeni bir dönemin başlangıcı

İklim Kanunu, Türkiye'nin 2053 net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda atılan en kapsamlı adım olarak dikkat çekti. Avrupa Yeşil Mutabakatı ve Paris İklim Anlaşması hedefleriyle uyumlu olan bu düzenleme, Türkiye'nin hem çevresel hem ekonomik politikasında sürdürülebilirlik ekseninde bir dönüşüm başlattı. Yeni yasa ile birlikte çevreye duyarlı üretim, tüketim ve ithalat süreçlerinin öncelikli hale gelmesi bekleniyor.