2018 yılında Vitasprit gemisinin çarparak yıktığı Anadolu Hisarı’nda bulunan 346 yıllık Hekimbaşı Salih Efendi Yalısı’nın 7 yıl sonra deniz tarafındaki restorasyon süreci tamamlandı. Kaza olduğu günden beri brandalar ile örtülü olan yalıda denize kazıklar çakılarak zemin oluşturuldu ve brandalar kaldırıldı. Yalının son durumu ise havadan çekilen görüntülerle gözler önüne serildi. Yapının duvarlarının yıkılmaması için demirlerle güçlendirildiği, çatısı ve cephesinin büyük bir kısmı tamamen yıkılan yalının iç odalarının gözüktüğü görüldü.

"7 yıldır bu durumda olması çok üzücü"

Arkeolog Ömer Faruk Yavaşçay, "Hekimbaşı Salih Efendi Yalısı’nın 1697 yılında Amcazade Hüseyin Paşa tarafından yaptırıldığı düşünülmektedir. 1850’li yıllarda yalıyı satın alan, 1. Abdülmecid dönemi hekimbaşılarından Hekimbaşı Salih Efendi’den almıştır. Yalıyı satın aldıktan sonra onun ismi ile anılmaya başlanıyor. Günümüzde halen o aileye ve onun torunlarına ait o yalı. 2018 yılında çok büyük bir gemi kazası geçiriyor. Maalesef yalının ön cephesi tamamen yok oluyor. İçinde bulunan tarihi eser mobilyalar da bu kazayla harap oluyor. Mahkeme kararı ile yalı sahipleri olan aileye 203 milyon Türk Lirası tazminat ödenmesine karar veriliyor. 7 yıldır bu durumda olması çok üzücü. Buranın hızlıca restore edilip İstanbul Boğazı’na kazandırılmasını bekliyoruz. Kazık çalışması yapılıp zemini güçlendirildi ama binanın yapısında bir değişiklik yok" dedi.

"Alternatifi de Kanal İstanbul Projesi olabilir"

İstanbul Boğazı’ndan günde yıl içinde binlerce geminin geçtiğini ifade eden Yavaşçay, "İstanbul Boğazı’nda günümüzde 600 tane tarihi yalı var. Bunların hepsi bu tarz kazalarla tehdit altında. Boğaz güvenliğinin alternatifi de Kanal İstanbul Projesi olabilir. Boğaz’daki gemi yükü kanala aktarılacağı için Boğaz trafiği daha güvenli bir hale gelecek" diye konuştu.

Ahmet Faruk Sarıkoç - İsmail Coşkun