Antalya Büyükşehir Belediyesi'nin falezlerin ışıklandırılacağını duyurmasının ardından siyasilerden ve bilim insanlarından bazı isimler projeye karşı çıktı. Dünyada sadece 700 tane kalan Akdeniz foku başta olmak üzere, birçok kuş türü, endemik bitki ve canlıya ev sahipliği yapan falezlere yapılacak ışıklandırmanın hem görüntü kirliliğine neden olacağı hem de buradaki doğal hayatı yok edeceği belirtildi. 

Taş: Gece kulübü gibi olmuş 

Falezler ve belli bazı parklarda ışıklandırmanın doğal hayata zarar vereceğini belirten AK Parti Antalya İl Başkanı İbrahim Ethem Taş, Antalya'nın böyle bir ışıklandırmaya ihtiyacı olmadığını söyledi. Taş, “Biz evet turizm kentiyiz, tarihin, tarımın ve turizmin başkentiyiz ama bizim doğal güzelliklerimiz için geliyor turistler. Burada ışıklandırmaya ihtiyaç yok. O yaptıkları ışıklandırmanın da sosyal medya üzerinden görsellerini gördüm. Maalesef pavyon gibi olmuş, gece kulübü gibi olmuş. O görüntüyü sadece uçakla gelenler görecek. Onun dışında hiç kimsenin o görüntüyü görme şansı yok" dedi. 

Görüntü kirliliğine yol açacak  

Düden Şelalesi'ndeki ışıklandırmayı da hatırlatan Taş, “Düden Şelalesi'nin Lara'da denize döküldüğü alanın ışıklandırılması turistler açısından gayet ilgi çekici, önemli ama 3 bin 400 metrelik alanın ışıklandırılması özellikle de çok kötü renkler seçilmiş. Kırmızı mor, sarı. Bunlar hem doğal hayata, canlılara zarar verecek hem de ciddi manada görüntü kirliliğine yol açacak. O yüzden biz yapılacak bu işin acilen durdurulmasını istiyoruz. İlla hizmet yapılacaksa millet tramvayın ve yarım kalan projelerimizin tamamlanmasını bekliyor" diye konuştu. 

Turizme hiçbir katkısı olmayacak 

Projenin, 'turizme faydalı olacak' diye anlatıldığını, ancak bunun turizme hiçbir katkısı olmayacağını belirten Taş, şunları söyledi: “Çünkü turistler zaten Antalya'nın doğal, tarihi güzelliklerini görmeye geliyor. Işıklandırma tamamen gereksiz ve en önemlisi, özellikle altını çizerek belirtmek istiyorum, orada yaşayan canlılara, hayvanlara zarar verecek. Işıklar çok fazla etki altına alabilecek şekilde ve canlılara zarar vereceği için acilen bu projenin durdurulmasını ve şehir için önemli, elzem, gerekli yatırımların yapılmasını bekliyoruz sayın belediye başkanından." 

Falezlerdeki yarasaları araştırıyor 

Akdeniz Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Ekoloji Anabilim Dalı'nda doktora yapan Devrim Yetkin, falezlerde tüneyen ve yuvası bulunan yarasalar üzerine doktora tezi hazırlıyor. Büyükşehir Belediye Başkanı CHP'li Muhittin Böcek'e, sosyal medya üzerinden projeyi hayata geçirmeden mutlaka görüş alınması gerektiği çağrısında bulunan Yetkin, falezlerde tüneyen yarasaların böceklerle beslendiğini söyledi. Bu yarasaların tohum dağılımı ve bitki tozlaşmasına katkı sağladığını anlatan Yetkin, “Falezlerde en çok kaydedilen yarasa türleri Mısır meyve yarasası, cüce yarasa, beyaz şeritli cüce yarasa ve geniş kanatlı yarasa. Bu türler böceklerle besleniyor. Vektör ve zararlı böceklerin doğal mücadelesinde fayda sağlıyor. Ayrıca doktora çalışmasında yarasaların biyoekolojilerini araştırmak için, Orman Genel Müdürlüğü Orman Zararlılarıyla Mücadele Dairesi Başkanlığı tarafından yaptırılan 150 adet yarasa evi de kullanılıyor" dedi. 

Uzmanların görüşü alınmalı 

Falezlerdeki yarasa türlerinin yayılışının oldukça fazla olduğunu, bu ışık kaynaklarından etkileneceğini kaydeden Yetkin, “Gece beslendikleri için ışık kaynakları beslenme davranışlarını etkiliyor. Renklerin de beslenme üzerinde etkili olduğu belirlendi. Kırmızı ışığın, beslenme davranışını daha az bozduğu ortaya çıkmış. Ama ülkemizde bu tip çalışmalar daha yeni yapılıyor. Kent ekolojisi alanındaki çalışmalar Türkiye'de az. Kentler sadece insanlara değil, diğer canlılara da ev sahipliği yapıyor. Gece aktif olan bu yarasalar için hem beslenme hem tüneme için önemli bir alan falezler. Işık kaynaklarının da bunları etkileyip etkilemediği öncelikle görüşülmeli. Onun dışında fok ve diğer kuş türleri için de doğrudan uzmanlardan görüş alınarak projelendirilip, karar verilmelidir" diye konuştu. 

Araç trafiğine de kapatılsın 

Türkiye Tabiatını Koruma Derneği (TTKD) bilim danışmanı Dr. Erol Kesici, Türkiye ve Antalya'nın önceliğinin daha çok elektrik tüketmek değil, daha az tüketim olduğuna işaret etti. Falezlerin jeolojik yapısı, mikro kliması ve deniz ekosistemiyle doğal haliyle korunmasını isteyen Kesici, falez kesiminin, yoğun insan ve araç trafiğine kapatılması gerektiğini de söyledi. Günümüzdeki en yaygın ve en hızlı büyüyen çevre sorunlarından birinin ışık kirliliği olduğuna dikkati çeken Dr. Kesici, “Işık kirliliği geceleri çevre için artan bir tehlike. Falezlerin korunması, dış çevresinin yanında yapısının oluşmasında etkili olan deniz ekosisteminin de korunmasıyla çok yakından ilişkilidir. Işıklandırmanın doğal yapısına ekolojik bakımdan olumsuz etkisi olacaktır" dedi. 

Su-enerji ilişkisi 

Deniz kıyı kesimlerinde artan ışık kirliliğinden su canlıları, kuşlar, böcekler ve bitkilerin olumsuz etkilendiğinin bilinen bir gerçek olduğunu vurgulayan Dr. Kesici, enerji sektöründe su tüketiminin yüksekliğine de işaret etti. Kesici, “Su kaynaklarına erişimin sınırlı düzeyde olması nedeniyle su ve enerji ilişkisi son zamanlarda daha da önem kazanmıştır. Su-ışık ve diğer kirlilik sorunlarının çözülmesinde en etkili yol eğitim olup, bilinçli ve duyarlı bir nesil yetiştirilmelidir. Her türlü kirliliğin özellikle çevremizdeki canlılara zarar vermesi ve enerjinin boşa harcanması gibi olumsuz etkileri nedeniyle, günümüz teknolojisi kullanarak basit çözümlerle araştırmalar ve çalışmalar yapılması, oldukça önemlidir" diye konuştu. 

Kesin korunacak hassas alan 

Antalya Büyükşehir Belediyesi'nin Atatürk Parkı, Yavuz Özcan Parkı ve Yat Limanı ile Karaaalioğlu Parkı'nı içine alan 3 bin 400 metrelik falezleri ışıklandırma projesiyle ilgili kent dinamikleri de özellikle çevre ve kent estetiği üzerine ilgili bilim insanlarının mutlaka dinlenilmesi gerektiği önerisinde bulundu. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nca 10 Ağustos 2020 tarihli duyuruda Resmi Gazete'de de yayımlanan karara göre, Lara kıyı bandının koruma statüsü Birinci Derecede Doğal Sit Alanı'ndan Nitelikli Doğal Koruma Alanı'na (NDKA) dönüştürüldü. Muratpaşa-Konyaaltı falezleri de yine aynı şekilde Nitelikli Doğal Sit Alanı iken, 'Kesin Korunacak Hassas Alan' ilan edildi. Bu kararla hem kıyı bandı hem de falezlerdeki koruma şartları daha da ağırlaştırıldı. Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü ilgili birim yetkilileri bu kararla birlikte, özellikle falezlerin daha iyi korunacağı ve zorunlu alt yapı hizmetleri dışında, tek bir çivi dahi çakılamayacağını söyledi. 

Doğa Koruma harekete geçti 

Falezlerdeki ışıklandırma projesiyle ilgili Doğa Koruma ve Milli Parklar (DKMP) 6'ncı Bölge Müdürlüğü de yetkili olduğu yaban hayatına ilişkin tehlikeler nedeniyle harekete geçti. Falezlerin Kesin Korunacak Hassas Alan olması nedeniyle Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nün yetkili kurum olduğuna dikkati çeken DKMP yetkilileri, yaban hayatı açısından ise DKMP'nin müdahale hakkı olduğunu kaydetti. Projenin falezlerdeki yaban hayatına etkileri konusunda inceleme başlatıldığı açıklandı, "Yaban hayatı açısından eğer bir tehlike, tehdit sözkonusu ise biz devreye gireriz" denildi. Ayrıca bu konuda Büyükşehir Belediyesi'ne uyarıda bulunulacağı ve eğer böyle bir çalışma yapılacaksa, bilimsel temellere dayandırılan, oradaki yaban hayatına zarar vermeyeceğine dair gereken ispatların sunulması, gerekli bilimsel raporun alınması gerektiği ifade edildi. 

ATSO 2007’de düşünüp vazgeçmiş 

Diğer yandan kentin önemli sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri de projeye ilişkin, mutlaka çevreci kuruluşların dinlenmesi gerektiğini savundu. Antalya Ticaret ve Sanayi Odası (ATSO) Başkanı Davut Çetin, bu projeyi ATSO olarak 2007'de düşündüklerini belirterek, “Ama orada yaşayan hem endemik bitkiler hem de Akdeniz foku, yarasalar ve kuş türleri gibi diğer canlılar dolayısıyla vazgeçtik. Bu konu mutlaka çevrecilerle konuşulmalı, herhangi bir etkisi olmayacaksa iyi, ama çevreci kuruluşlarla görüşülerek yapılması gerekiyor. Şu anki durum çevre faktörü önemli ve konuşularak karar verilmesi gerekir. Doğal ortamın rahatsız edilmemesi gerekiyor" dedi. 

Falezlerin doğal varlığı korunmalı 

Şehir Plancıları Odası Antalya Şube Başkanı Ebru Manavoğlu, falezleri ışıklandırma fikrinin geçmiş dönemlerde de gündeme gelen, 'doğal yaşama zarar verir' düşüncesiyle uygulanmayan bir proje olduğunu söyledi. Manavoğlu, "Burada bizim hassasiyetimiz şehrin en önemli kimlik öğelerinden olan falezlerin doğal varlığını korumak, buradaki doğal yaşamın sürdürülmesidir. İklim değişikliğinin etkilerini hissettiğimiz günümüzde ekolojik dengeye zarar verecek her türlü yapay müdahaleden kaçınmamız gereklidir. Kentin daha acil çözülmesi gereken konuları dururken bu ışıklandırmanın kente ve kentliye ne gibi bir faydası olacak sorgulanması gerekir" diye konuştu. 

Ekolojik denge kırmızı çizgi 

Antalya Tanıtım Vakfı (ATAV) Başkanı Yeliz Gül Ege, görüntü olarak bu tür şeylerin şehrin cazibesini artıracağını belirterek, "Falezler ciddi anlamda bir değer bizim için fakat, elbette ki bunu göstereceğiz diye bunun içerisinde dünyada neredeyse sadece bizde olan Akdeniz foku, yarasa gruplarını tehlikeye atacak, kaş yapacakken göz çıkartamayız. Bunu hiçbir zaman yapamayız, ekolojik dengeyle ilgili bireysel olarak da kırmızı çizgim var. O nedenle bu kısımları uzmanlara danıştıklarını düşünmek istiyorum. Danışılmadıysa bu büyük bir yanlış elbette. Daha önce STK'larla bu konuyla ilgili bir araya gelineceği de söylenmişti ama gelinmedi, en azından ben böyle bir teklif almadım" dedi. 

Teleferik projesi de var 

Bununla entegre bir de teleferik projesi olduğundan da bahseden Gül Ege, “Mirador'dan Atatürk Parkı'nda bitecek şekilde bir hat var. Böyle bir görsel zenginliğin olması elbette düşünülmüş olabilir. Aslında yıllardır var olan bir şey ve görüş alındı ve itirazlar edildi. Kötü bir şey değil ama uçaktan baktığımızda gece Antalya'ya inerken gerçekten gözümüzü kanatacak bir görüntü olmamalı ya da akşamları tekne turu yapan insanların. Görsel olarak diyorum, diğer kısmı hiç konuşmak bile istemiyorum, uzmanların görüşü alınmalı ve hayırsa hayır, evetse evettir. Ama görsel olarak da doğal ışıklar, çok soft renkler seçilmelidir. Elbette ki o görseldeki gibi bir görüntüye belediyenin de hiçbir şekilde evet diyeceğini düşünmüyorum, olmaz yani" şeklinde konuştu. 

Uçakların iniş rotasında 

Projenin kötü niyetli olmadığı belirten turizmci Recep Yavuz, "Falezler uçakların iniş rotasında ve rengarenk olması beni etkilemezdi ama çevrecileri dinlemek lazım. Çevrecilerin verdiği bilgiler çok değerli. Belki daha soft ve sade bir şekilde ön plana çıkartarak, oradaki habitatı korumamız doğru olur. İyi niyetli bir çalışma ama biraz bilinçsizce olmuş gibi, bu işlerde hep çevrecileri dinleyerek ilerlemekte yarar var. Bir gün şelalenin kuruması veya bir gün artık fokların burada olmamasının verdiği acı veya ıstırap oradaki ışıklandırmanın verdiği zevkten kat kat daha ağır olur. O yüzden çevrecilerle birlikte bu işlerde ilerlemekte fayda olur. Aydınlatılsın ama daha soft ve rahatsız etmeyecek şekilde olmalıdır" dedi. Antalya Organize Sanayi Bölgesi Başkanı Ali Bahar ise Antalya'nın özel bir şehir olduğunu belirterek, “Antalya Türkiye'nin dünyaya açılan kapısı, evrensel bir şehir. Tüm dinamiklerin estetik, çevre dinamiklerinin tamamının olumlu görüşü olmadan ve konsorsiyum sağlanmadan yerel yönetimlerin bu tip girişimlerin yapılmamasının önemli olduğu, dolayısıyla istişare kültürünün böyle bir evrensel şehre en yakışan durum olacağı ve bu hassasiyetin korunması gerektiğini düşünüyorum" ifadelerini kullandı. 

Başkan Böcek: Her şeyi düşündük 

Falezlerin ışıklandırılmasıyla ilgili eleştirilere yanıt veren Antalya Büyükşehir Belediye Başkanı CHP'li Muhittin Böcek, “Eleştirenler projenin detaylarını bilmiyor. Falezlerin ve orada yaşayan hayvanların zarar görmemesi için her şeyi düşündük. Uzmanların bize sunduğu her görüşü dikkate alıyoruz. Zaten biz dikkate almasaydık yetkili kurumlar projeye onay vermezdi. Doğayla uyumlu bir proje ile kentimizi güzelleştireceğiz. Falezlerde Antalya'ya yakışan ışıl ışıl bir görüntü ortaya çıkacak. Projenin değeri 10 milyon lira" dedi. İlgili tüm kurumlardan gerekli izinlerin alındığını belirten Başkan Böcek, "Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü yetkilileri bölgede inceleme yaptı ve projeye önceki gün onay verildi. Bölge Koruma Kurulu üyeleri ilk etap tamamlandığında tekrar inceleme yapacak. Projede taahhüt edilenin dışında bir uygulama görülürse düzeltilmesi istenecek. Eğer ilk etaba onay verilirse ikinci etaba geçip aynı şekilde onu da tamamlayacağız" diye konuştu. Proje hazırlanmadan önce uzmanlar tarafından hassas ölçümler yapıldığını, projektörlerin renginden voltajına, hayvanlara etkisinden ışığın hangi yöne baktığına ve konumuna kadar her detayın projeye işlendiğini kaydeden Başkan Böcek, ışıklandırma ihalesini alan firmanın, alt yapıyı kurmaya başladığını söyledi.

izcihaberajansi.com

DHA