Ankara’da pandemi nedeniyle 1 Mayıs 2020’de uygulanan sokağa çıkma yasağına uymayan Aran’a polis tarafından 3150 lira idari para cezası uygulandı. Aran, cezanın iptali için Ankara Sulh Ceza Hakimliği’ne itirazda bulundu. Dosyaya bakan 3. Sulh Ceza Hakimliği, cezayı uygulayan kurumdan idari yaptırım evrakların onaylı suretini talep etti. Evrakı inceleyen mahkeme, kararında 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanununu gerekçe göstererek itirazı haklı buldu. Aran’a polis tarafından kesilen para cezası iptal edildi. Mahkemenin kararında söz konusu tedbirlerin İl Umumi Hıfzıssıhha meclisleri tarafından alınabileceği, bu kararlara uymayanlara ancak Kabahatler Kanunu kapsamında işlem yapılabileceği, cezanın uygulayıcılarının da kaymakamlık ve valilikler olduğu belirtildi. Yargıtay 19. Ceza Dairesi’nin emsal nitelikteki maske kararına da gönderme yapılarak, ceza kesme yetkisinin kaymakamlık ve valiliklerde olduğu vurgulandı.

‘Polis tutanak tutar’

Daha önce Adana ve Bolu’da mahkemelerce alınan kararlarda da Umumi Hıfzısıhha Kanunu’na göre ceza verme yetkisinin mülki amire ait olup maske takılmaması nedeniyle polisin idari para cezası kesme yetkisi olmadığı, sadece ihlali tespit tutanağı düzenleyebileceği vurgulanmıştı. 19. Daire de emsal niteliği taşıyan kararında polislerin sadece tutanak tutabileceğini, ilgili tutanağa göre yapılacak tespit neticesinde cezanın kaymakamlık ve valiliklerce kesilebileceğini belirtmişti. Ayrıca “ceza kesilebilmesi için uyarı levhaları bulunması şartı da aranmalıdır” denilmişti. Hukukçulara göre kesilen maske cezalarına 15 gün içerisinde itiraz edilebileceği, kesilmiş cezaların da yine mahkemelere başvurularak iptal ettirilebileceği belirtiliyor.

‘Eldeki kanunlar yetersiz’

Ceza hukukçusu Prof. Dr. Ersan Şen de Habertürk’e yaptığı açıklamada, kararı değerlendirdi. Şen, “Hukuk devletinde kişi hak ve hürriyetlerinin ne şekilde sınırlandırıldığı, hangi anayasa hükmüne dayanarak bu kararın alındığı ve bunun kanunla net bir şekilde sınırlandığı hususunun kanun koyucu tarafından gösterilmesi gerekirdi” dedi. Bu anlamda Kovid 19 sürecinde 11 Mart’tan bu yana OHAL ilan edilmemesi nedeniyle eldeki kanunların yetersiz olduğunu söyleyen Şen, şunları dedi:

“Umumi Hıfzıssıhha ve il idaresinde değişikliğe gidilmeliydi. Temelde halk sağlığı konusundaki yetkinin Sağlık Bakanı’nda olduğunun bilinmesi gerekirdi. Bu anlamda Umumi Hıfzıssıhha Kanunu, Sağlık Bakanı, Hıfzıssıhha meclisleri, kaymakamlar ve valiler tarafından idare edilmesi gerekirdi. Ceza iptal kararları gündeme gelmeye devam edecek. Yasal düzenlemeye gidilmesi gerekiyor.