Tedbirlere uymayanlar yüzünden salgın bitmez

Kış koşulları etkisini artırdıkça salgın ile mücadelenin verdiği yorgunluk daha fazla hissediliyor.  Medyada ve sosyal medyada gerek ekonomik zorluklar yüzünden gerekse insani ihtiyaçlar için normalleşmenin yeniden dile getirildiğini görüyoruz. Okulların aşamalı olarak yüz yüze eğitime dönmesinin ardından son günlerde en azından vaka sayılarının görece düşük olduğu şehirlerde restoranların açılması tartışılmaya başlandı. Toplumda 1 ay önce ile kıyaslarsak misafirliğe gitmeye/misafir ağırlamaya dair risk algısında gerileme var.

Ancak geniş kesimler henüz pek hazır değil. Kısmen gerileme olsa bile Kovid-19 salgınının kendisi ve ailesi için ciddi risk oluşturduğunu düşünenlerin oranı hâlâ çok yüksek, hatta nisan-mayıs aylarına kıyasla da %10 daha yüksek.

Her 10 kişiden 8’i diğer vatandaşlar yeterince tedbir almadıklarından ötürü salgının sona ermeceğine dair umutsuzluk içinde. Öyleki toplumun %74’ü bu sene sonundan önce salgının biteceğini düşünmüyor, yarısı sene sonunda da biteceğine inanmıyor.

Özetle kışın karanlık günlerinde de mücadeleye devam etmek zorundayız, hâlâ gidecek yolumuz var.

Virüsün mutasyona uğraması ve yeni türevlerinin yayılmaya başlaması salgın ajandasının en sıcak maddesi. Gelecek haftalarda toplumun bu konudaki yaklaşımını araştıracağız.

Vatandaşların %57’si salgını kendileri ve aileleri için ciddi bir tehdit olarak görüyor

Soru: Sizce koronavirüs siz ve aileniz için ne kadar bir tehlike oluşturuyor?

Kasım ortası-Aralık başı dönemde virüsü kendileri ve aileleri için çok tehlikeli görenlerin oranı en üst seviyeye çıkmıştı (%60-61). Bu oranda anlamlı bir düşüş gerçekleşmedi, bugün vatandaşların %57’si virüsü kendileri için çok tehlikeli olarak değerlendiriyor. Ciddi tehlikeli ve kısmen tehlikeli diyenlerin toplam oranı ise %87 olarak gerçekleşti. Diğer bir ifadeyle, salgın hem günlük hayatımız hem de yakın geleceğimiz üzerinde hâlâ ciddi bir söz sahibi.

Toplum, salgının yakın zamanda sona ermesi konusunda iyimser bir beklenti içinde değil

Soru: Sizce Türkiye’de koronavirüsün kontrol altına alınması ne kadar sürecek?

Araştırmamızın ilk döneminden bu yana salgının ülkemizde ne zaman biteceğine dair kamuoyunun tahminlerini alıyoruz. Virüs vakasının ilk görüldüğü tarihten itibaren bir aylık süreçte vatandaşların beklentileri daha iyimserdi ancak nisan ortasından itibaren salgının 6 aydan fazla bir sürede sona ereceği görüşü güçlenmeye başladı ve mayıs sonu itibariyle bu görüş iyice ağırlık kazandı. Salgının başlamasından bu yana neredeyse 1 sene geçmesine ragmen salgının yakın zamanda sona ermeyeceği görüşü devam ediyor. Son dönem araştırmamızda, bireylerin yarısı (%51) salgının bu sene bitmeyeceğini, daha ileri bir tarihte sonlanacağını düşünüyor. Aşının gelmesiyle beraber yaz döneminde normalleşme sürecine girip girmeyeceğimiz tartışmaları başlamıştı, ancak görülen o ki vatandaşların sadece toplam %12’si 2021 yılı ortasına kadar salgının biteceğine inanıyor.

Diğer vatandaşlara duyulan güvensizlik umutsuzluğa yol açıyor

Soru: Aşağıdaki ifadeye katılım düzeyinizi belirtir misiniz?

“BAŞKALARININ YETERİ KADAR TEDBİR ALMAMASI NEDENİYLE SALGININ SONA ERMEYECEĞİNE DAİR UMUTSUZLUĞA KAPILIYORUM.”

Araştırma verileri bize vatandaşların virüsten korunmak için diğer vatandaşların aldığı tedbirleri yetersiz bulduklarını söylüyor. Bu güvensizliğin toplumda umutsuzluğa yol açtığını da görüyoruz. Bireylerin yarısı (%52) “Başkalarının yeteri kadar önlem almaması nedeniyle salgının sona ermeyeceğine dair umutsuzluğa katılıyorum” ifadesine “Kesinlikle katılıyorum”. dörtte birisi ise sadece “Katılıyorum” diyor (Toplam katılan %79). Toplam skor dönemler arasında çok büyük bir değişim göstermese de, daha keskin bir tutuma işaret eden “Kesinlikle katılıyorum” ifadesinin vakaların çok yüksek olduğu ekim sonu-kasım başı döneme kıyasla daha düşük olduğunu not edebiliriz. O dönemde bu oran %60’ların üzerinde seyrediyordu (28 Ekim-4 Kasım 2020: %65).

Sosyalleşme halen riskli bulunsa da geçen yıl sonuna kıyasla risk algısı biraz zayıflamış

Soru: Bugünlerde aşağıdaki aktivitelerin sağlığınız üzerinde ne düzeyde risk oluşturduğunu belirtir misiniz?

Araştırmamızda kamuoyu nezdinde çeşitli faaliyetlerin sağlık üzerinde ne kadar riskli algılandığını ölçümlüyoruz. Sosyal hayata katılıma dair sorduğumuz “kalabalık yerlere gitme”, “misafirliğe gitme” ve “misafir ağırlama” davranışları, toplumun geneli tarafından çok riskli veya kısmen riskli değerlendiriliyor. Her 10 vatandaştan 7’si misafir ağırlamanın veya misafirliğe gitmenin çok riskli olduğu kanısında, öte yandan bu ciddi risk algısında yıl sonuna kıyasla %11-12 oranında düşüş olduğunun altını çizmek gerekir.

Koronavirüs Salgını ve Toplum: Genel Kamuoyu Araştırması 5 - 10 Şubat 2020