Devlet okulları her geçen yıl bilimsel, nitelikli, akademik eğitim verme niteliğinden uzaklaştırılıyor. Okulların büyük çoğunluğu mesleki eğitim adıyla çocuk işçiliğinin yaygınlaştırma aracı haline getirilen çocuklara iş bulma kurumlarına veya yeni rejime uygun nesil yetiştirme ideolojik ihtiyacına yönelik imam hatiplere dönüştürülüyor.

Her başlıktan ayrı bir yazı kaleme alınır.

Verilerde en dikkat çekici başlıklardan biri de ok

ulöncesi eğitim. Bakanlık sayfasında okulöncesi eğitime erişimde artışı “başarı” olarak paylaşmış. Bu “başarı” bakanlığın başarısı mı, kreş ve parasız okul öncesi eğitim hakkı olmadığı için hane bütçesinin önemli kısmını eğitime ayıran ebeveynlerin başarısı mı?

Okul öncesi eğitim kamusal hak ve yurttaşlık hakkı olmasına ve MEB’in sorumluluğunda olması gerekirken çocukların eğitimci niteliği taşımayan ve yaşlarına, bilişsel gelişimlerine aykırı bir şekilde 4-6 yaş Kuran kurslarına mecbur bırakıldıkları yerlerin, Diyanet ve tarikatların başarısı mı?

Okul öncesi kurumların yüzde 41’ i örgün eğitim verilerine göre özel öğretim kurumları. Resmi okul öncesi kurumların ise yüzde 62’si MEB’e bağlı olmayan kurumlar. MEB dışı kurumlar kim peki?

Diyanet İşleri Başkanlığına Bağlı 4-6 Yaş Kursları, ASPB Bağlı Özel Kreş ve Gündüz Bakımevleri, Belediyelerce Açılan Çocuk Merkezleri, MEB Dışı Kamu/Özel Kurum ve Kuruluşlara Ait Anaokulları, Kreş ve Gündüz Bakımevleri.

Okul öncesi eğitim büyük oranda sermayeye, Diyanet’e ve tarikat yapılarına bırakılmış durumda.

Tabloyu daha iyi görmek için MEB ve Diyanet verilerine bakalım. Örneğin İstanbul Avcılar.

Avcılar’da yedi ana okulu varken camilerde, vakıf adı altındaki tarikat yapılarında, imam hatip ortaokul ve liseleri içersinde yirmi bir yerde 4-6 yaş Kuran kursu var.

Ankara Keçiören’de on sekiz ana okulu varken kırk beş yerde 4-6 yaş Kuran kursu var.

Bursa Osmangazi’de 15 ana okulu varken 63 yerde 4-6 yaş Kuran kursu var.

Türkiye’de okulöncesi eğitim parasız ve zorunlu eğitim kapsamında değil. 2023 Eğitim Vizyonu’nda okulöncesi eğitimin 5 yaş için zorunlu hâle getirileceği belirtilmişti. 2023 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’nda 5 yaşta okul öncesi eğitimin zorunlu eğitim kapsamına alınmasının hedeflendiği açıklanmıştı ancak tek bir adım dahi atılmadı.

Ücretli olan devlet okullarında anaokulu, ana sınıfı ve uygulama sınıflarına 57-68 aylık çocukların kaydı yapılıyor. Ancak okulun kayıt alanında ikamet eden ve bir sonraki eğitim ve öğretim yılında ilkokula başlayacak çocukların kaydı yapıldıktan sonra fiziki imkânları yeterli olan anaokulu ve uygulama sınıflarına 36-56 aylık, ana sınıflarına ise 45-56 aylık çocuklar da kaydedilebiliyor. Diyanet’in 4 yaş için Kuran kursu açarken MEB okullarına ücretli de olsa 4 yaşta kayıt yaptırabilmek neredeyse imkansız.

Temel soru şu; okul öncesi eğitim neden zorunlu ve ücretsiz değil? Cevap ise siyasi iktidarın politik tercihi. Sermaye için okul öncesi eğitim büyük rant alanı ve okul öncesi özel öğretim kurumları bu ranttan en büyük payı alıyor. Yoksulluğun arttığı her durumda en yoksullar eğitime erişemiyor ve Diyanet’in 4-6 yaş Kuran kurslarına veya toplum temelli kurumlar gibi isimlerle tarikat yapılarına mecbur bırakılıyor.