İZCİ MEDYA  https://www.facebook.com/

CHPye yönelik mutlak butlan kararı sonrasında ekonomi ve piyasalarda yaşanan hareketlilik gündeme geldi. Kararın ardından Borsa İstanbulda sert satışlar görülürken, sonraki günlerde kayıpların bir bölümü telafi edildi.

Piyasalardaki ilk tepki kısa vadede sınırlansa da uzmanlara göre kararın ekonomi üzerindeki asıl etkisi orta ve uzun vadede ortaya çıkacak.

Borsa sert düştü, ardından toparlanma geldi

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi tarafından 21 Mayıs Perşembe günü saat 17.00 sıralarında açıklanan kararla, CHP’nin Kasım 2023’teki 38’inci Olağan Kurultayının iptaline hükmedildi. Kararda eski Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu ile önceki parti organlarının görevlerine iade edilmesine karar verildi.

Kararın duyulmasının ardından BİST 100 Endeksi günü yüzde 6,05 düşüşle kapattı. Bankacılık Endeksindeki kayıp ise yüzde 8,5in üzerine çıktı.

Kamu bankalarının döviz satışı gündeme geldi

Döviz kurlarında sert bir yükseliş yaşanmadı. Ancak Türkiye’nin 5 yıllık kredi risk primi, yaklaşık yüzde 5 artarak 250 baz puanın üzerine çıktı.

Uluslararası haber ajansı Bloombergin geçtiği bilgiye göre, kararın ardından kamu bankalarının dolar kurundaki yükselişi önlemek amacıyla döviz piyasasında 6 milyar dolarlık satış yaptığı belirtildi.

Ertesi gün kayıplar kısmen telafi edildi

Kararın ertesi günü olan 22 Mayıs Cuma günü BİST 100 Endeksi güne yüzde 1,5 kayıpla başladı. Ancak ilerleyen saatlerde kayıpların bir kısmı geri alındı ve endeks TSİ 15.30 itibarıyla yüzde 4 artışa geçti.

Bir önceki gün sert düşen Bankacılık Endeksi de daha sonra yüzde 1in üzerinde yükseliş gösterdi.

“Piyasadaki gerilim kısmen azaldı”

DW Türkçeye konuşan STRFS Baş Stratejisti Dr. Atahan Çelebi, piyasadaki gerilimin kısmen azaldığını belirtti. Çelebi’ye göre bu durumda, Kemal Kılıçdaroğlunun mahkeme kararıyla verilen görevleri yerine getirme konusunda etkisiz kalabileceği yönündeki beklenti etkili oldu.

Çelebi, kısa vadede BİST 100 Endeksi için 11.750 puan çevresine kadar ihtiyatlı olunması gerektiğini söyledi. Önümüzdeki bir iki ayda CHP ve seçilmiş yöneticileri üzerindeki baskının artabileceğini belirten Çelebi, piyasalardaki güçlü yükselişlerin kalıcılık taşımayabileceğini ifade etti.

TCMB’nin kur müdahaleleri takip ediliyor

Dr. Atahan Çelebi, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının kur üzerindeki doğrudan müdahalelerinin sürdüğünü de belirtti.

Çelebi, petrol fiyatı kaynaklı baskılar ve dış ticaret dengesindeki bozulmanın brüt ve net döviz rezervlerini zayıflatabileceğini ifade etti. Bu tablonun, TCMByi kur müdahalelerine yönelik doğrudan stratejisini değiştirmeye zorlayabilecek bir döngüye yaklaştırdığını değerlendirdi.

Finansal İstikrar Komitesi toplandı

Mutlak butlan kararının ardından Finansal İstikrar Komitesi, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek başkanlığında toplandı. Toplantıda yurt içi ve yurt dışı gelişmelerin finansal piyasalara olası etkileri ile alınabilecek tedbirler ele alındı.

Komite açıklamasında, Türkiye ekonomisinin sağlıklı politika çerçevesi ve güçlü sermaye tamponları sayesinde şoklara karşı önemli ölçüde dirençli olduğu belirtildi. Makrofinansal istikrarın korunması ve dezenflasyon sürecinin kesintisiz devamı için gerekli adımların eşgüdüm içinde atılacağı kaydedildi.

Toplumsal tepki ekonomik etkiyi belirleyebilir

Koç Üniversitesi Ekonomi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kamil Yılmaz, kararın ekonomik etkisinde toplumsal tepkinin belirleyici olabileceğini söyledi.

Yılmaz’a göre mutlak butlan kararı ve siyaset dizaynı üzerine toplumdan büyük tepki gelmesi halinde kur, faiz ve enflasyon üzerindeki kontrol zorlaşabilir. Toplumsal tepkinin kontrol altında tutulması durumunda ise ekonomi üzerinde kısa vadede daha sınırlı bir etki görülebilir.

Şimşek ve Karahan’ın Londra temasları tartışıldı

Mutlak butlan kararının açıklandığı gün Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ile TCMB Başkanı Fatih Karahanın Londra’da uluslararası yatırımcılarla görüşme halinde olması da tartışma konusu oldu.

Muhalefet kanadında, ekonomi yönetiminin uluslararası sermayeyi Türkiye’ye çekmeye dönük temasları ile CHP’ye yönelik kararların çeliştiği eleştirileri gündeme geldi.

Yabancı yatırımcı açısından öncelik farklı

Dr. Atahan Çelebi’ye göre, demokratik işleyişteki bozulmalar yabancı sermaye açısından kısa vadede güçlü bir etki yaratmayabilir.

Çelebi, TCMB kur baskısını sürdürdükçe carry trade ve portföy yatırımlarının küresel dalgalanmalara paralel olarak Türkiye’ye giriş çıkış yapmaya devam edeceğini belirtti. Yabancı yatırımcı açısından para ve sermaye piyasası uygulamalarının, ana muhalefetin kaderinden daha belirleyici olabileceğini ifade etti.

“Dezenflasyon programının devamının olanağı kalmadı”

Altınbaş Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hayri Kozanoğlu, hükümetin enflasyonla mücadele programının fiilen sona erdiği görüşünü dile getirdi.

Kozanoğlu’na göre iktidarın önümüzdeki seçime ekonomide “pembe tablo” çizerek girmesi artık mümkün görünmüyor. Kur kaynaklı enflasyon artışlarına karşı yeniden döviz rezervlerine yüklenilebileceğini belirten Kozanoğlu, bunun kredi faizleri, yatırımlar, üretim ve bireysel borçlar üzerinde olumsuz sonuçlar doğurabileceğini söyledi.

Uzmanlara göre etki uzun vadede derinleşebilir

Uzmanlar, mutlak butlan kararının piyasalarda ilk aşamada sert dalgalanmaya yol açtığını, ancak kısa vadeli toparlanmanın kalıcı olup olmayacağının siyasi gelişmelere bağlı olduğunu belirtiyor.

Ekonomistler, siyasi belirsizliklerin artması halinde enflasyonla mücadele programı, döviz rezervleri, faizler ve yatırım ortamı üzerindeki baskının güçlenebileceği uyarısında bulunuyor.